X
تبلیغات
سرزمین لاله ها : قـــــــــــیدو

سرزمین لاله ها : قـــــــــــیدو

سر به آسمان می کنم و سرافرازانه می گویم: اهل قیدویم ...

سلام به همه ي قيدويي ها. با عرض شرمندگي بخاطر اينكه چند وقته وبلاگو به روز نكردم. بر مي گردم،فعلا"
+ نوشته شده در  87/08/16ساعت 6:32  توسط الهام طلائی  | 

سلام.

امیدوارم ماه قشنگ شعبان ماه رسول خدا(ص) را با کوله باری پر به دست ماه خدا ماه رمضان بسپرید.ما را هم از دعای خیرتون بی نصیب نگذارید.شعر زیر سروده ی بنده ی حقیر با کمک پدرم است.امیدوارم با خواندنش خنده بر لب هاتون حک بشه.

یادش بخیر ماه رمضون چه حال و چه هوایی داشت!

سحر و بوی آبگوشتش برای ما چه فازی داشت!

آقام که بیدار نمی کرد می گفت:بیدارشون نکن

می گفت:حسن!بگیر بخواب اینجوری هم نگاه نکن!

همش می خواستم که سحر کنار اونا بشینم

پا به پای آقام اینا خواستم که روزه بگیرم

قول میدادم اگه که روزه دار شدم کارها رو من نپیچونم

خرمن بکوبم و همش به آقامم کمک کنم

خرمن کوبی و بافه ها کنار روزه دار بودن

حال و هوای خاصی بود برای با صفا بودن!

+ نوشته شده در  87/06/05ساعت 19:55  توسط الهام طلائی  | 

مرحله انتخاب پیمانکار پروژه گازرسانی به روستاهای قیدو، مزاین و جلماجرد از توابع شهرستان خمین در شرکت گاز استان مرکزی انجام شده است.

اطلاعات کاملتر در بخش خبر

+ نوشته شده در  87/05/29ساعت 14:22  توسط الهام طلائی  | 

توجه

سایه نشین همیشه دسخاله اش تیزه

به قسمت پیوند ها در سمت چپ صفحه توجه کنید.

هر چی در مورد قیدو

ضرب المثل های قیدویی

خبر از قیدو

+ نوشته شده در  87/05/11ساعت 15:53  توسط الهام طلائی  | 

کهن ترین آثارتاریخی و هنری بجامانده از بشرسنگ نگاره ها هستند به تعبیری مادر تاریخ ، هنر، زبان ، خط ، اسطوره ها و فرهنگ ها، سنگ نگاره ها هستند . آنچه امروزه ما بعنوان تاریخ ، هنر ، زبان ، خط، اسطوره ها و... می بینیم همه از بستر سنگ نگاره ها خلق شده ا ند . قدمت بعضی از سنگ نگاره ها به چهل هزار سال می‌رسد. این در صورتی است که انسان امروزی تاکنون قادر به کشف هیچ پدیده تاریخی وهنری دیگری به این قدمت نشده است. با این اوصاف است که ارزش سنگ نگاره ها بیش از پیش آشکار می شود واهمیت مناطقی که دارای سنگ نگاره ها هستند مشخص می گردد. ایران بیشترین و متنوع ترین   سنگ نگاره های دنیا را به خود اختصاص داده است.(بویژه کوه ها ودره های خمین که بنظر نگارنده در ایران  بی نظیر است).

 شهر خمین کنده کاری های زیادی مربوط به دوره های مختلف تاریخی را درخود دارد. متاسفانه تعداد زیادی ازآنها به وسیله عوامل انسانی و طبیعی از بین رفته است. نکته جالب توجه اینکه تعدادی از سنگ نگاره های باقی مانده در تعدادی از محوطه ها، از کنار جاده آسفالت به راحتی قابل مشاهده می باشند و نیازی به صخره نوردی ندارد و جالب تر اینکه تاکنون    میلیون ها نفرحتی جاده سازان از کنار آنها عبور کرده و به آنها توجه نکرده اند. در صورتی که این سنگ نگاره ها بخشی از تاریخ  و هنرایران زمین را در خود جای داده اند .
 
نقوشی که بر روی دیواره سنگی دره ها و دیواره کوه ها کنده کاری(Petrographers) شده اند، عبارتند از: نقوش بزکوهی حدود نود درصد و ده در صد مابقی نقوش شامل انسان درحالات مختلف( شکار ، جنگ، سوارکاری ، رقص آیینی یا جادویی و... ملبس و غیر ملبس)، شتر یک کوهان و دو کوهان ،حیوانات عجیب، پلنگ ،شیر، گرگ ، روباه ، گراز، پرندگان چهار پا و دوپا، قوچ کوهی، گوزن (مارال ، زرد و شوکا) ، اسب با سوار و بدون سوار، مار،لاک پشت، اشکال هندسی،گیاهان، حروف رمزی ، نمادهای گوناگون ، حیواناتی که نسل آنها منقرض شده و پیچ های متوالی ، متناوب و متحد المرکز که شبیه آنها در بیست و سه کشور جهان وجود دارد و چند کتیبه عربی متعلق به نیمه اول قرن هشتم .نقوش این محوطه ها نشان می دهد که در اعصار باستان مردم زیادی دراین سرزمین زندگی می کرده اند .


 معنی خط پهلوی فوق که توسط استاد فریدون جنیدی ترجمه شده  ((مهرداد )) است . شاید متعلق به دوره اشکانیان باشد .

بررسی و مطالعه برروی آنها معلوم می کند که این کنده کاری ها مربوط به دوره های مختلف تاریخ است به طوری که برروی یک دیواره سنگی چندین لایه نقوش مختلف روی هم حکاکی شده. (دیواره کوه های خیزاب، دره گرم ، سرکوبه ، بابا قله، قیدو ومزاین، غاراقیه برفیان و هفتادقله ) گویی نقوش مکانی مقدس به شمار می رفته است. ( این احترام و تقدس هنوزدر بعضی روستاهای خمین وجود دارد ) اکثر آنها مربوط به دوره های مختلف تاریخی است. به شکلی که نقوش زیرین بر اثر گذشت زمان به سختی قابل رویت می باشد.

درکنار همین سنگ نگاره ها آثار متعددی از تمدن درکناره های رودخانه ها و بعضی دره ها قابل مشاهده اند. سفال هایی با رنگ های زرد نخودی بسیار ظریف دارای نقوش هندسی ، سفال هایی با رنگ های سیاه یا قرمزظریف یا ضخیم و اسفنجی.

بعضی از این نقوش برسنگ های فراز تپه های بسیار صعب العبورحک شده که دسترسی به آنها بسیار سخت و نفس گیر است و در پایین همین دره های صعب العبور نشانه هایی از وجود سفال یا سنگ چین هایی شبیه خانه دیده می شود که در زیر خاک دفن شده و آثار اندکی از آنها نمایان است (کوه های دره گرم نقطه صفر مرزی استان مرکزی و لرستان) حتی درنزدیکی بعضی این نقوش تپه هایی از خاک دستی دیده می شود که شما با یک شی نوک تیز می توانید درفاصله زمانی کوتاه، ده ها تکه سفال با رنگ های سیاه، قرمزاسفنجی ضخیم ، قرمز نازک و نخودی که بعضاٌ پر از نقش هستند بدست آورید (محوطه های خوراوند ، سرکوبه و هفتادقله) نقوش بعضی سنگ نگاره ها آنقدر قدمت دارند که با چشم غیر مسلح قابل رویت نیستند. رنگ آنها به شکل خود سنگ شده و آثار حکاکی بر روی آنها با سنگ اصلی همگون شده است.
 


 شما درمحوطه ها نمونه هایی از سنگ نوشته ها، با خط پهلوی و عربی را خواهید دید.
 نوشته ها آنقدر براق و سفید هستند که گویی چندین ماه قبل حک شده اند. در صورتی که قدمت کتیبه خط پهلوی ، بنظر صاحب نظران بیش از 1400 سال است. (تصویر 223) و قدمت کتیبه خط عربی طبق ذکر تاریخ کتیبه به سنه رجب احدی اربعین سبعمایه یعنی 741 قمری، حدود 686 سال پیش(تصویر شماره 12) که بادیدن ظاهر این نمونه ها، ما قادر خواهیم بود با تخمین، قدمت نقوشی را که برتخته سنگ هایی که آسیب طبیعی برآنها کمتر واردآمده و رنگ آنها شبیه به رنگ سنگ بستر شده و بسختی قابل مشاهده هستند  را حدس بزنیم .
 
 
 

جهت اطلاعات بیشتر به کتاب : موزه های سنگی هنرهای صخره ای ( سنگ نگاره های ایران) اثرنگارنده مراجعه نمایید.

 

قدمت بعضی از سنگ نگاره ها به چهل هزار سال می‌رسد. این در صورتی است که انسان امروزی تاکنون قادر به کشف هیچ پدیده تاریخی و هنری دیگری به این قدمت نشده است. ایران بیشترین و متنوع ترین سنگ نگاره های دنیا را به خود اختصاص داده است که باارزش ترین آن در کوه ها و دره های خمین قرار دارد.

با مروری بر صفحه های صخره های سخت خمین و گلپایگان در می یابیم، که انسان های اولیه، چگونه به طرز جالبی حرف های خود را به دیگران و نسل بعد منتقل می کردند و این گونه زندگی خود را می گذراندند.

تنگ غرقاب قیدو در کنار رودخانه گلپایگان در شرق شهرستان خمین و روستاهای فرنق، آشناخور، هاجیله رضا آباد و آشمیسان در اطراف رودخانه خمین و کنار سد جباده از جمله مهمترین، مراکزی است که سنگ نگارهای تراشیده شده توسط نیاکان اولیه ما وجود دارد.

دکتر مرتضی فرهادی در کتاب موزه هایی در باد، تعداد سنگ نگاره های موجود در تنگ غرقاب قیدو و سرشاخه های رودخانه خمین و گلپیایگان را 25 تا 30 هزار عدد برآورد کرده است که این امر نشانگر اهمیت منطقه به لحاظ مطالعات سنگ نگاری است.

با وجود اینکه برخی سنگ نگارها بر اثر حوادث طبیعی و انسان از بین رفته اند تعدادی از سنگ نگاره های باقی مانده در تعدادی از محوطه ها از کنار جاده آسفالته به راحتی قابل مشاهده هستند.

نقوش این محوطه ها نشان می دهد که در اعصار باستان مردم زیادی در این سرزمین زندگی می کرده اند.

سن این سنگ نگارها بین 10 تا 15 هزار سال است و قدمت سنگ نوشته های این منطقه نیز بین 700 تا 300 سال گذشته برآورد می شود.

مشاهده برخی از این سنگ نگارها حیرت آور است و گویی به تازگی نوشته شده اند.

جاده های دسترسی به این آثار در خمین، خمین، جاده گلپایگان - روستای قیدو حد فاصل بند قیدو و بند مزاین و پل غرقاب که بر روی رودخانه خمین قرار دارد همچنین جاده الیگودرز- حد فاصل روستاهای فرنق - آشمیسان - آشناخور و هاجیله و صخره های سمت راست و چپ رودخانه خمین است.

+ نوشته شده در  87/05/11ساعت 14:9  توسط الهام طلائی  | 

اطلاعاتی در مورد جنگها و لشکر کشی های قیدو خان

بُراق خان (بَرَق خان ) ، از فرمانروایان خاناتِ چَغَتای ، و نوة موئه توکن که پای حصار بامیان به قتل رسید. پدرش یِسون توآ به جرم شرکت در توطئه بر ضد خان بزرگ مُنکو به چین تبعید شد. براق فعالیت خود را در دربار قوبسلای قاآن (حک : 658ـ693)، جانشین مُنکو، آغاز کرد. در جمادی الا´ خره 664 که مبارکشاه ، پسر قره هولاکو، به فرمانروایی خانات چغتای برگزیده شد، قوبلای ، بُراق را با یرلیغی (فرمانی ) به ماوراءالنهر فرستاد و او را در حکومت خانات با پسر عمّش شریک ساخت . براق در آغاز یرلیغ را پنهان داشت و پس از آنکه پشتیبانی سپاه را به دست آورد، به مبارکشاه حمله برد و در ذیحجة 664 وی را در خُجَند شکست داد و دستگیر کرد.
براق با آنکه تاج و تخت خود را مدیون قوبلای بود، پس از اندکی با خان بزرگ از در ستیز درآمد. حکمرانِخان را از ترکستانِ چین بیرون راند و سپاهی را که قوبلای برای بازگرداندن حکمران فرستاده بود شکست داد.

 براق در جنگ با قیدوخان (متوفی 701)، دشمن بزرگ قوبلای و سر دودمان اوگتای که بر سِمیرِچیه استیلا داشت ، چندان موفق نبود. در ابتدا بر دشمن فایق آمد، اما قیدو از اردوی زرین * کمک گرفت و براق در کرانة سیر دریا شکست خورد و به ماوراءالنهر گریخت و در آنجا خود را برای مقاومتی نومیدانه آماده ساخت . با اینهمه میان دو امیر آشتی برقرار شد و در قوریلتایی (شورایی از شاهزادگان و بزرگان ) که در بهار 667 در کرانة تَلَس برپا شد، حکومتی تحت سیادت قیدو تشکیل یافت که بکلی مستقل از خان بزرگ بود. قیدو و براق یکدیگر را «اَندا» (برادرِ خون ) خواندند و پیمانی بسته شد که طبق آن امیران متعهد شدند که در کوهستانها و استپها به سر برند و گله های اسبانِ خود را از مناطق کشاورزی دور دارند و از مردم چیزی زیاده برعوارض قانونی نستانند. دو سوم ماوراءالنهر در تصرف براق باقی ماند، اما حکومت مناطق کشاورزی در اختیار مسعودبیگ ، حکمران انتصابی قیدو قرار گرفت .

در روزهایی که این شورا برپا بود، براق فاش ساخت که قصد حمله به متصرفات اباقاخان (حک : 663ـ680)، ایلخان ایران ، را دارد و قیدو، که آرزو داشت حریف زورمندش را از خود دور کند، او را در این کار تحریض کرد. مسعودبیگ در ظاهر برای جمع آوری عایدات متعلق به براق و قیدو، اما در باطن به قصد تجسّس در اوضاع ایران ، به این سرزمین فرستاده شد. اندکی پس از بازگشت او براق از جیحون گذشت و مناطقی از خاک خراسان و افغانستان را به تصرف درآورد. اما سپاهیانی که قیدو برای کمک فرستاده بود پشتیبانی چندانی از او نکردند و چیزی نگذشت که به تنگنا افتاد. اباقاخان در 2 ذیحجة 668 چنان شکست سنگینی بر حریف وارد آورد که برای براق ، هنگام عقب نشینی از طریق جیحون ، بیش از پنجهزار مرد باقی نمانده بود.

براق به سیستان لشکر کشید، اما چون چند تن از امیران او را فرو گذاشتند نقشه هایش بیحاصل ماند و ناگزیر خود را در اختیار قیدو گذاشت و قیدو نیز فرمان داد تا او را مسموم کردند. بنابه روایت مفصلتر رشیدالدین ، پیمان شکنی امیران بلافاصله پس از عقب نشینی براق از جیحون اتفاق افتاد. او از قیدو درخواست کمک کرد. اما قیدو که قصد کمک کردن به براق را نداشت و می خواست از اوضاع به سود خود بهره برد در رأس سپاهی انبوه و با تأنی بسیار به سوی او حرکت کرد. در این میان براق که موفق شده بود شورش را فرونشاند از اندای خود خواست تا باز گردد، اما قیدو به پیشروی ادامه داد. سرانجام سپاهیانش لشکرگاه براق را محاصره کردند و چون بامداد روز بعد به لشکرگاه آمدند، دریافتند که او شب پیش ، به گفتة برخی از راویان ، از بیم درگذشته است (رشیدالدین فضل الله ، ص 168 به بعد). به روایت جمال قَرشی ، مرگ او در آغاز 670 اتفاق افتاد.
به فرمان قیدو او را نه به شیوة مسلمانان بلکه به آیین مغولان بر فراز کوهی به خاک سپردند.

منابع : رشیدالدین فضل الله ، کتاب جامع التواریخ ، ج 2، چاپ ادگار بلوشه ، لیدن 1911، ص 177 به بعد؛ ] عبدالله بن فضل الله وصاف حضرة ، تحریر تاریخ وصّاف ، به قلم عبدالمحمد آیتی ، تهران 1346 ش [ ؛

+ نوشته شده در  87/05/11ساعت 13:12  توسط الهام طلائی  | 

زبان و گویش مردم قیدو

با تحقیق در مورد زبان و گویش مردم قیدو و در کل استان و شهرهای آن به نکته ی جالبی در این مورد برخورد کردم که اگر طالب دریافت اطلاعات کامل این تحقیق باشید میتوانید به ادامه ی مطلب مراجعه کنید:

شهرستان خمین از مراكزی است كه به علت وجود دشت های حاصلخیز مهاجر پذیر بوده است و اقوام مختلف در این منطقه به چشم می خورد . گروه های مهاجر به همراه فرهنگ و زبان مخصوص به خویش وارد شدند و بر اثر مرور زمان و در طی سالها در تبادلات فراوانی كه با همسایگان داشتند . علاوه بر تأثیر گذاری ، تأثیر پذیری نیز داشتند . كما اینكه امروزه در گروه های ترك زبان منطقه به خوبی مشاهده می شود كه زبان تركی كم كم به دست فراموشی سپرده می شود و بجزء چند روستا جوانان رغبتی به یادگیری و استفاده از آن ، ندارند .در شهر خمین زبان های تركی و لری نیز رواج دارد . در روستاهای مكان و خوگان فارسی نیز تكلم می شود . در میان مناطق بررسی شده در شهرستان خمین زبان تركی در غرب _ شرق و شمال و زبان فارسی در مركز و جنوب رواج دارد . روستاهای اطراف شهر خمین فارس زبان هستند . همسایگان روستای مكان ترك زبانند ، همسایگان روستای خوگان نیز همچنین ترك زبان هستند . در نزدیكی روستای ریحان علیا ، روستای فرنق ، آشمسیان اهالی برجك لر زبان هستند و بقیه به فارسی سخن می گویند .
روستاهای اطراف قیدو همه فارس زبان هستند . در شهر خمین و روستای قیدو جوان ها از زبان زرگری برای شوخی و مزاح استفاده می كنند .



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  87/05/10ساعت 20:30  توسط الهام طلائی  | 

خاطره

قرار شد یه کتابخونه بزنند توی قیدو. مکانش که همین ایستگاه شیر فعلی شد. چیزی که واسشون مسأله شد خرید کتاب ومهمتر از همه پولش.حالا کیا بودن بهتون میگم:: شهید علی اکبر طاهری-ابوالفضل و حسن طلائی و عباس هاشمی.قرار شد هر کدوم ۵ تومن بدن تا واسه کتابخونه کتاب بگیرن.همگی پولو دادن بجز یه نفرحسن طلائی(از روی قصد نبوده چون وسعش نمی رسیده پولو نداده بود).از اینجا به بعد نقل قول از خود آقای حسن طلائی هست شاید اینجوری جالبتر باشه:یه روز که از قیدو با مینی بوسه گلماگرد میرفتیم خمین  مینی بوس پر از مسافرای آشنا و قریب بود.شهید علی اکبر از آخر مینی بوس شروع کرد به کرایه جمع کردن.دقیق یادم نیس فکر کنم کرایه نفری ۱۵ریال بود.خلاصه به ما رسید منم که یه اسکناس ۵تومنی بیشتر نداشتم.حالا چی کار باید میکردم؟خب پولو دادم.خدا رحمتش کنه وقتی پولو از من گرفت تمومه کرایه ها رو که جمع کرده بود  به مسافرا پس داد و بهم گفت:حسن دیدی تونستم اون ۵تومنو ازت بگیرم!! روحش شاد و یادش گرامی 

                       قسمت پیونها/خاطرات: طعم شیرین خندیدن را به لحظه هاتون می زنه

+ نوشته شده در  87/04/21ساعت 14:13  توسط الهام طلائی  | 

آنچه من میبینم

آنچه من میبینم   حسرت داشتن یک نگه است

خنده ی سرد زمین

به صدای خفه ی دهکده است

یاد ایام قدیم

خنده هایی شیرین

دست هایی پر  ِ کار

چهره هایی که همه حمد خدایش میکرد

و در ایام قدیم  هیچکس تنها نیست

هیچکس گریان نیست

یا همه گریانند یا همه خنده به لب

قاف آن از قدم پای علی است

یای ان معنی یاری می داد

دال آن چشمه ی دینداری بود

واو آن مَخلص هر حرفی بود

واژه ی سبز شکوفایی بود

وجدان واژه ی درک خداست

قیدو از هر نگهی کامل بود

دل مردم در آن بی غم بود

دشت و صحرا پره از نعمت بود

 مردمش دست به دست   خاک را می سازند

و به دستای خداش بوسه ای می کارند

+ نوشته شده در  87/03/23ساعت 19:46  توسط الهام طلائی  | 

تاریخچه ی قیدو

"قیدو" یکی از شاهزادگان مغول بود که در آغاز سال۷۰۰ ه.ق. با لشگر "قاآن" به نبرد برخاست و بر او غالب آمد. در اثنای مراجعت به مقر خویش بیمار شد و در منزلی که فرود آمد به پسرش فرمان داد تا لشگر را به مکانی که در آن آب و علف فراوان بود رهبری کند و پس از آن جان داد.

"قیدو" امروز نام یکی از روستاهای خمین از استان مرکزی است که در حدود ۱۵کیلومتری شرق این شهر و در کنار رودخانه ای واقع شده و به نظر میرسد از نام آن شاهزاده ی مغولی گرفته شده باشد.

متداول بودن برخی واژه های ترکی و مغولی در ناحیه ی خمین حکایت از حضور این عناصر در ناحیه ی مذکور دارد.یکی از این واژه ها کلمه ی "شیلان" به معنی جشن  و سرور است که مردم خمین بویژه ساکنین روستاهای اطراف به هنگام پایان خدمت سربازی فرزندشان برگزار می کنند که اصطلاحاً به "شیلان کشیدن" مشهور است.

قیدو به زبان لغت نامه ی دهخدا:

قیدو. [ ] (اِخ ) دهی است از دهستان گله زن بخش خمین شهرستان محلات ، سکنه ٔ آن 598 تن . آب آن از چشمه و رود گلپایگان . محصول آن غلات ، چغندرقند، صیفی ، بنشن ، انگور، تنباکو، پنبه و مختصر میوه جات و شغل اهالی آنجا زراعت است . راه فرعی به راه شوسه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 1).

 

 

+ نوشته شده در  87/03/17ساعت 3:29  توسط الهام طلائی  | 

××××××××××××××××××××اهل قیدویم×××××××××××××××××

اهل قیدویم...

روزگارم بد نیس

چند وقتی است که رودش خشک است

کوچه هایش باریک ‌. همرنگ صفاست

خانه هایش پُر ِ  عشق

چشمهایم پی آن شور و صدا

لحظه ی خیس ِِ قلووم ِ میرزا

مادگوهایش پر رزق

روزی مردم این دهکده است

کاش سهراب آنها را میدید

تا که دیگر ننویسد بر برگ

اسب حیوان نجیبی است کبوتر زیباست...

+ نوشته شده در  87/03/17ساعت 2:51  توسط الهام طلائی  | 

با سلام خدمت تمامی کسانی که از این سایت دیدن میکنن.

هدف از ایجاد این سایت ایجاد دنیایی مفرح برای همولایتی های عزیز است.

مدتهاست که روی این مطالب کار شده و امیدوارم بتوانم حق مطلب را ادا کنم

+ نوشته شده در  87/03/16ساعت 22:52  توسط الهام طلائی  |